← Postępowania PL·EO Aktualizacja: 9 VI 2026
Postępowanie · 02 · ETPC · Wielka Izba

R.A. i inni przeciwko Polsce — Usnarz Górny

Wielka Izba ETPC · pierwsza sprawa, w której Trybunał rozstrzygnie kwestię tzw. instrumentalizacji migracji na wschodniej granicy UE
skarga 42120/21 · zrzeczenie jurysdykcji Izby 25 VI 2024 · rozprawa 12 II 2025 · wyrok oczekiwany

Trzydzieścioro dwoje obywateli Afganistanu koczowało od 8 sierpnia do 23 października 2021 r. na linii granicy przy Usnarzu Górnym — uwięzieni między polskimi a białoruskimi służbami, bez dostępu do wody, jedzenia i opieki medycznej, na oczach kamer i bezsilnych prawników, którym uniemożliwiono kontakt. Ostatecznie Białoruś odesłała ich do Afganistanu. Sprawa — rozpoznawana łącznie z analogicznymi skargami przeciwko Łotwie (H.M.M.) i Litwie (C.O.C.G.) — wyznaczy precedens dla całej wschodniej granicy UE.

Fakty

  • Skarga
    42120/21
  • Skarżący
    32 obywateli Afganistanu (koczowisko w Usnarzu Górnym)
  • Okres zdarzeń
    8 sierpnia – 23 października 2021 r.
  • Zarzuty
    art. 3 EKPC (warunki na koczowisku + refoulement) · art. 4 Protokołu nr 4 · art. 13 · art. 34 (niezastosowanie środka tymczasowego z Reguły 39)
  • Procedura
    25 VI 2024 — Izba zrzekła się jurysdykcji na rzecz Wielkiej Izby · 12 II 2025 — rozprawa Wielkiej Izby (łącznie z H.M.M. p. Łotwie 42165/21 i C.O.C.G. p. Litwie)
  • Interwenienci
    m.in. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy (CommHR(2024)45, X 2024)
  • Status
    wyrok nie został ogłoszony według źródeł dostępnych do III 2026 — spodziewany w 2026 r.

    • Aktualne dane i źródła

    Zastrzeżenia Stan na początek czerwca 2026 r.: wyrok Wielkiej Izby nie był ogłoszony według dostępnych źródeł (oficjalny fact-sheet ETPC dla Polski, aktualizacja III 2026). Może zapaść w każdej chwili — przed cytowaniem sprawdzić HUDOC. Rozstrzygnięcie obejmie trzy państwa bałtycko-wschodnie łącznie i przesądzi, czy „instrumentalizacja migracji" przez Białoruś modyfikuje zobowiązania konwencyjne państw UE.
    ← postępowania  ·  rejestr  ·  Wybór: J. Sypiański